11 tarif
Acı, ekşi, tatlı, tuzlu ve aromatik tatları tek bir tabakta ustaca dengeleyen, taze otlar ve hindistan cevizi sütüyle tanınan canlı bir mutfak.
Hikâyesini okuPirinç eriştesinin demirhindili, tatlı-ekşi-tuzlu bir sosla wokta sotelenip yumurta, soya filizi ve yer fıstığıyla buluştuğu Tayland'ın en ünlü sokak yemeği.
Yeşil köri ezmesinin hindistan cevizi sütüyle buluştuğu, tavuk ve sebzelerle pişen, acılı ama kremamsı ve ferah bir Tay yemeği.
Limon otu, havlıcan ve misket limonuyla kokan, karidesli, ekşi ve acı berrak Tay çorbası.
Havanda hafifçe dövülen yeşil papaya, domates ve çalı fasulyesinin acı, ekşi ve tatlı bir sosla buluştuğu çıtır Tay salatası; havuç, salatalık ve yeşil mangoyla da yapılabilir.
Buharda pişirilip tatlı-tuzlu hindistan cevizi sütüyle demlenen yapışkan pirincin olgun mango dilimleriyle servis edildiği klasik Tay tatlısı.
Kıyılmış tavuğun sarımsak, acı biber ve kutsal fesleğenle yüksek ateşte sotelenip pirinç ve çıtır kenarlı sahanda yumurtayla servis edildiği hızlı Tay yemeği.
Hindistan cevizi sütünde ağır ağır pişen dana eti, patates ve yer fıstığıyla; tarçın ve kakule kokulu, tatlı-ekşi dengeli, yumuşak içimli bir Tay körisi.
Galangal, limon otu ve kafir yapraklarıyla kokulanan hindistan cevizi sütlü tavuk çorbası; ekşi, tuzlu ve kremamsı bir Tay klasiği.
Kıyılmış tavuğun limon, balık sosu, kavrulmuş pirinç tozu ve bol taze otla buluştuğu; ılık yenen, ferah ve keskin bir Laos-Tay salatası.
Bir gün önceden pişmiş yasemin pirincinin tavuk, yumurta ve sarımsakla yüksek ateşte sotelendiği, limonla tamamlanan hızlı bir Tay sokak yemeği.
Kırmızı köri ezmesinin hindistan cevizi sütünde kavrulup tavuk, sebze ve fesleğenle buluştuğu; acılı, kokulu ve kremamsı bir Tay yemeği.
Tay mutfağının temelinde, nehirlerle ve pirinç tarlalarıyla iç içe bir yaşam vardır. Tayca'da "yemek yemek" anlamına gelen ifade, kelimenin tam anlamıyla "pirinç yemek"tir. Nehirler ve kanallardan gelen balık, karides ve tatlı su ürünleri, pirinçle birlikte sofranın ana unsurlarıydı. Fermente balık sosu (nam pla) ve karides ezmesi, yüzyıllardır yemeklere tuzluluk ve derinlik katar.
Tay mutfağı, bölgenin tarihî ticaret yolları sayesinde pek çok etkiyi kendine özgü bir şekilde harmanladı. Çinli göçmenler wok'ta sote tekniğini, erişteleri ve soya sosunu getirdi. Hint ve Fars tüccarlar, massaman köri gibi kuru baharatlı yemeklerin doğuşuna ilham verdi. En dikkat çekici değişim ise 16. ve 17. yüzyıllarda Portekizli tüccarlar aracılığıyla Amerika'dan gelen acı biberin bölgeye ulaşmasıydı. Bugün Tay mutfağıyla özdeşleşen o yakıcı acılık, aslında görece yeni bir eklemedir; ondan önce acılık daha çok karabiber ve zencefil gibi baharatlardan gelirdi. Portekizlilerin yumurta sarısıyla yapılan tatlıları da Tay saray tatlılarına ilham vermiştir.
Orta Tayland ve Bangkok, saray mutfağının incelikli, hindistan cevizi sütlü ve dengeli yemekleriyle bilinir. Kuzeydoğu (İsan) bölgesi yapışkan pirinç, ızgara etler, papaya salatası (som tam) ve larb gibi ekşi, acı ve otlu yemeklerin evidir. Kuzey, Laos ve Myanmar etkili, daha hafif köriler ve khao soi adlı köri çorbalı eriştesiyle tanınır. Güney ise bol hindistan cevizi, zerdeçal ve deniz ürünleriyle, ülkenin en acı yemeklerini sunar.
Tay mutfağının aromatik temelini limon otu, galangal (zencefile benzeyen bir kök), kafir limon yaprağı, sarımsak, arpacık soğan, kişniş kökü ve taze acı biber oluşturur. Bu malzemeler havanda dövülerek köri ezmeleri hazırlanır. Balık sosu tuzluluk, misket limonu ekşilik, hurma şekeri tatlılık verir; usta bir Tay aşçısı bu dengeyi tadarak ayarlar. Türkiye'de bulunması zor olan galangal yerine taze zencefil, kafir limon yaprağı yerine biraz misket limonu kabuğu rendesi kullanılabilir.
İlk deneme için pad thai idealdir: pirinç eriştesi, yumurta, tofu veya karides ve demirhindili tatlı ekşi sosuyla wok tekniğini öğretir. Ardından tom yum çorbasıyla aromatik bir et suyu hazırlamayı, yeşil köri (kaeng khiao wan) ile de köri ezmesini hindistan cevizi sütünde kavurmayı deneyebilirsiniz. Hazır köri ezmesi kullanmak başlangıçta tamamen kabul edilebilir.