Mutfağa Başlarken: İlk Almanız Gereken Temel Aletler

Mutfağa ilk adımı atarken çoğumuz aynı hatayı yaparız: Mağazaya gireriz, raflardaki parlak aletlere bakarız ve eve, bir kere kullanıp çekmeceye atacağımız bir sürü şeyle döneriz. Oysa iyi yemek yapmak için dolu bir mutfağa değil, doğru seçilmiş birkaç sağlam alete ihtiyacınız var. Bu derste Yemektep'in "ilk gün çantasını" hazırlıyoruz.

Önce bunları alın: 12 temel alet

1. Şef bıçağı (20 cm civarı): Mutfağın en önemli aleti. Soğan doğramaktan tavuk ayıklamaya kadar işlerin yüzde sekseni bu bıçakla yapılır. Elinize oturan, ağırlığı dengeli bir model seçin; pahalı olması şart değil, keskin tutulması şart.
2. Küçük soyma bıçağı: Meyve soymak, sarımsak ayıklamak, küçük işler için.
3. Tırtıklı ekmek bıçağı: Ekmeğin yanında domatesi de ezmeden keser.
4. İki kesme tahtası: Biri çiğ et, tavuk ve balık için; diğeri sebze, meyve ve ekmek için. Renkleri farklı olursa karıştırmazsınız.
5. Yapışmaz tava (24-28 cm): Yumurta, omlet, krep ve sote için. Metal kaşıkla kazımayın, ömrü uzar.
6. Kalın tabanlı çelik veya döküm tava: Et mühürlemek ve yüksek ısı isteyen işler için. Yapışmaz tavayı çok yüksek ısıda kullanmak kaplamaya zarar verir; bu iş için ikinci bir tava şart.
7. Orta boy tencere (3-4 litre) ve kapağı: Pilav, çorba, sebze yemekleri ve haşlamalar için.
8. Büyük tencere (6 litre ve üzeri): Makarna haşlamak ve kalabalık sofralar için.
9. Ölçü seti: Bir su bardağı (yaklaşık 200 ml), ölçü kaşıkları ve mümkünse bir dijital mutfak terazisi. Hamur işinde terazi hayat kurtarır.
10. Spatula, kepçe ve tahta kaşık: Silikon spatula yapışmaz tavayı çizmez, tahta kaşık uzun süre karıştırmalarda elinizi yakmaz.
11. Süzgeç ve rende: Makarna, pirinç, sebze süzmek için bir süzgeç; peynir, havuç, limon kabuğu için dört yüzlü bir rende.
12. Fırın tepsisi ve cam/seramik fırın kabı: Fırında sebze, tavuk, börek ve güveç için.

Bu listeye birkaç karıştırma kabı, bir maşa ve bir sebze soyacağı da eklerseniz temel donanımınız tamamdır.

Neye para harcamalı, neye harcamamalı?

Bütçenizi bıçağa ve tavalara ayırın. İyi bir şef bıçağı ve kalın tabanlı bir tava, yıllarca kullanacağınız şeylerdir. İnce tabanlı ucuz tava ise ısıyı eşit dağıtmaz; yemeğin bir köşesi yanarken diğeri çiğ kalır.

Kaşık, kepçe, kap gibi aletlerde ise pahalı olanı almanın pek bir anlamı yok. Sağlam, kolay yıkanan, ısıya dayanıklı olması yeterli.

Şimdilik atlayabilecekleriniz

• Hazır bıçak setleri: Bloktaki 15 bıçağın çoğunu hiç kullanmazsınız. Üç iyi bıçak, on beş vasat bıçaktan iyidir.
• Tek işe yarayan aletler: Avokado dilimleyici, yumurta ayırıcı, muz kesici gibi aletler çekmeceyi doldurur. Bunların hepsini bir bıçak ve biraz pratikle yapabilirsiniz.
• Büyük elektrikli cihazlar: Mikser, robot, ekmek makinesi güzeldir ama ilk ayda gerekmez. Neye gerçekten ihtiyaç duyduğunuzu yemek yaptıkça anlayacaksınız.
• Dev tencere setleri: Setteki tencerelerin yarısı genelde dolapta bekler. Tek tek, ihtiyaç oldukça alın.

Akıllıca ilk alışveriş için ipuçları

• Bıçağı elinize alarak seçin. Sapı elinizi rahat sarmalı, bıçak ne çok ağır ne de çok hafif hissettirmeli.
• Tencere ve tavanın ocağınıza uyduğundan emin olun. İndüksiyon ocağınız varsa altı manyetik olan modelleri seçin; bir mıknatısla deneyebilirsiniz.
• Kapakları unutmayın. Kapaksız tencere hem enerjiyi hem zamanı boşa harcar.
• Kesme tahtası kaygan olmasın. Altına nemli bir bez ya da kâğıt havlu koyarsanız tahta kaymaz ve doğrarken güvende olursunuz.

Bakım, ömrü uzatır

• Bıçakları bulaşık makinesine atmayın; sıcak su ve deterjan ağzını köreltir, sapı bozar. Elde yıkayıp hemen kurulayın.
• Yapışmaz tavayı boşken uzun süre yüksek ateşte bırakmayın ve tel ile ovmayın.
• Döküm tavayı yıkadıktan sonra ocakta kurutup çok ince bir yağ tabakasıyla saklayın; paslanmaz.
• Tahta kaşık ve tahtaları suda bekletmeyin, çatlarlar.

Son söz

Mutfak bir gün içinde kurulmaz. Bu listeyle başlayın, birkaç hafta yemek yapın ve neyin eksik kaldığını görün. Eksiği gerçekten hissettiğinizde aldığınız alet, rafta tozlanmaz. Unutmayın: Usta aşçıları usta yapan aletleri değil, ellerindeki pratiktir. Bir sonraki dersimizde o şef bıçağını nasıl tutacağınızı öğreneceğiz.